Dil Kanseri : Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Kaslardan oluşan bir organ olan dilin ağız içinde yer alan hareketli bölgesine corpus lingua adı verilir. Sabit bölüm ise dil kökü şeklinde isimlendirilir. Dilin üst bölümünde dorsum linguae adı verilen dil sırtı bulunur. Dilde bulunan ve papila şeklinde isimlendirilen çeşitli yapılar ise tat duyusu ile alakalı olup aynı zamanda gıdaların da parçalanmasına yardım eder. Dil ucunu aşağı indiren ve yukarı kaldıran, dili kalınlaştıran ve yassılaştıran, dil içi kasların ve dilin arkaya ve yukarıya çekilmesini sağlayan dil dışı kaslarıdır. Dil kanseri ise dilin bu tür görevlerini yerine getirmesini engelleyecek türden aksaklıklara yol açar. Dilde kitle çıkması durumunda kötü huylu tümörler kendini gösterebilir.

Özellikle ilerleyen yaşlarda görülen dil kanserine, kadınlara oranla erkeklerde iki kat daha fazla rastlanır. En önemli risk faktörleri arasında sigara içmek yer alır. Sigara içen kişilerin dil kanserine yakalanma olasılığı sigara içmeyen kişilere göre 6 kat daha fazladır. Elbette bu oranı sigaranın ne sıklıkla ve ne kadar tüketildiği etkiler. Günümüzde özellikle de sigaradan dolayı gençlerde de görülme olasılığı artan dil kanserinin sigara harici risk faktörleri de bulunur. Alkol kullanmak, vitamin ve demir eksikliği gibi sorunlar da dil kanserine yol açabilir. Bununla birlikte diş protezleri dil kanseri oluşumunda önemli bir etken konumda.

Dil Kanserinde Evreleme

Tıp dilinde TNM sınıflandırması şeklinde bilinen bir sistem bulunur. Bu sistem klinisyenler tarafından hastalığın evresini tespit edebilmek ve hastalığın gidişatı konusunda bir prognoz ortaya koyabilmek adına üretilmiştir. Bu tanı yöntemi kullanılarak hastalığın hangi evrede olduğu tespit edilir ve buna göre bir tedavi yöntemi uygulanır. Bu tanı yönteminde T harfi tümörün boyutunu, N harfi baş ve boyun bölgesinde yer alan tümörlerin olması halinde boyun lenf bezlerine sıçramış olan tümörlerin durum ve boyutunu ve M harfi ise boynun ötesinde, diğer organlara kan yolu ile sıçrayan tümörlerin varlığını ifade eder. Örnek olarak söylemek gerekirse; T1, N0, M0 şeklinde bir evreye sahip olan dil tümörü 2 santimetreden daha küçük boyutta olup ne lenf bezlerine ne de uzak organlara sıçramış olur. Bununla birlikte bir başka evreleme yönteminde bu durum evre 1 olarak ifade edilir. Bu sınıflama kapsamında T; 1’den 4’e kadar, N; 0’dan 3’e kadar ve M; 0 ya da 1 şeklinde kullanılır. Yani dil kanserinin son evresi söz konusu olduğu zaman T4, N3, M1 şeklinde bir evre görülür.

Kullanılan bu harflerden belirleyici olan harf kan yoluyla uzak bölgelere yayılan hastalığı ifade eden M harfidir. Uzak organlara sıçrayan tümör M1 şeklinde gösterilirken, hastalık da son evresine ulaşmış olur. Bu da bir diğer sınıflandırma yönteminde 4C şeklinde adlandırılır.

Dil Kanserinin Nedenleri Nelerdir?

Dil kanseri, DNA’ların değişime uğraması sonucunda dil hücrelerinin değişmesi sebebiyle kendini gösterir. Bunun nedenleri ise şu şekilde sıralanabilir:

1. Sigara

sigara

Neredeyse tüm kanser hastalıklarında olduğu gibi dil kanserine de sebep olan en büyük etken sigara olarak karşımıza çıkıyor. Sigaranın dil hücrelerini tahriş etmesi ve hücreleri öldürmesi sonucunda dil hücreleri kendilerini yenilemek istediği için bölünmeye başlar. Fakat sigara durmaksızın ve düzenli bir şekilde kullanıldığı için bu döngü kontrolsüz bir şekilde devam eder.

2. Alkol

alkol

Hücre zarının sahip olduğu seçici geçirgen yapı alkol gibi maddeler sebebiyle bozulur. Bu durum hücre ölümüne sebep olduğu için hücreler bölünmeye başlar. Bölünme kontrolsüz bir şekilde devam ederek kansere yol açar.

3. HPV

hpv

Siğiller ile kedini gösteren HPV virüsü, genellikle oral seks sebebiyle genital bölgeden ağza taşınır. Tüm türleri kanserojan olmasa da DNA tiplendirmesi yolu kullanılarak kanserojen olup olmadıkları tespit edilir.

4. Ağız içi aparatları

protez

Ağza yerleştirilen protez diş gibi aparatların uygun şekilde oturtulmaması halinde dil tahriş olur. Batma ve sürtünmelerin belirli noktalarda yoğunlaşması durumunda ise dil kanserinin görülme olasılığı önemli ölçüde artar.

5. Genetik ve yaşam koşulları

genetik

Aşağıda yer alan koşullar dil kanserinin oluşma olasılığını artırır:

  • Yaş ilerledikçe dil kanserine yakalanma olasılığı artar.
  • Geçmişte kanser olmuş kişilerin bir başka kanser hastalığına yakalanma olasılığı yüksektir.
  • Aile geçmişinde kanser hastalığı bulunması risk teşkil eder.
  • Meyve ya da sebze tüketmeye pek ağırlık vermeyen kişilerde kanser görülebilir.

6. Kanserojen maddeler

fast food

Yaşanılan çevre, çalışılan ortam ya da tüketilen besinler dil kanserine yakalanma olasılığını artırır. Kanserojen maddeler farklı yollardan vücuda girebilirler. Özellikle gıda sektöründe kullanılan bu maddelerin hızlı tüketim mallarında yoğunlaştığı gözlemlenmiştir. Diğer yandan duman ve kömür tozu gibi maddelerin de oldukça güçlü birer kanserojen olduklarını da belirtmek gerekiyor. Gıda olarak tüketilen ya da uçucu olan kanserojen maddelerin dil ile teması sonucunda kansere yakalanma olasılığı önemli ölçüde artış gösterir.

Dil Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Dil kökü kanseri nasıl anlaşılır ve dil kanseri nasıl anlaşılır diye merak ediyorsanız bu durumda belirtilere dikkat etmeniz gerekir.

1. Dil üzerinde tümör oluşumu

tümör

Dil üzerinde beyaz ya da kırmızı benek şeklinde görülen ve zaman içinde büyüme gösteren lezyonlar dil üzerinde ortaya çıkabilecek olan tümörün habercisi olabilir. Bu lezyonların ağız içi boşluğu ve diş etlerinin herhangi bir bölümünde görülmesi de mümkün. Dilin herhangi bir yerinde sertlik hissetmeniz tümör belirtisi olabilir. Bu sebepten dolayı da dilinizde yağ bezesine benzeyen bir yapı hissetmeniz durumunda hiç vakit kaybetmeden bir KBB uzmanı ile görüşmeniz gerekiyor.

2. Ağız içi yara ve kanama

dil

Konuşurken ya da yemek yerken ağız içinde kanamalar meydana geliyor, ağzınızda geçmek bilmeyen yaralar oluşuyor ve tükürdüğünüzde kan görüyorsanız, tümör ihtimalini göz önünde bulundurmalısınız. Sebebi belli olmayan kanamalara sahip olmanız halinde dilinizde ülserli yaralar oluşmuş olabilir. Sebebini bilmediğiniz dil yaralarına ya da kanamalarına sahipseniz hiç vakit kaybetmeden bir doktora gitmeniz gerekir.

3. Ağız açma ve yutkunma güçlüğü

ağız

Ağzınızı açarken, konuşurken, yemek yerken yaptığınız çiğneme hareketi sırasında ya da yutkunma gibi dilinizin hareket etmesine neden olan tüm durumlarda sızı ve ağrı hissedebilirsiniz. Bu sebepten dolayı da her zamanki gibi iştahlı bir şekilde yemek yiyemez ve daha az konuşmaya başlarsınız. Tümörün hangi bölgede meydana geldiği aynı zamanda tat alma hissinizi de etkiler. Dilin arka bölümünde ortaya çıkan tümör acının algılanmasını engeller. Diğer yandan dil altı ve yanında kanamalar oluşması nedeniyle tat alma bozukluğu ortaya çıkar.

4. Kötü nefes kokusu

kötü koku

Hastalığın ilerlemesi ağız kokusuna yol açar. Normalde var olan ağız kokularına benzemez. Dişte meydana gelen çürükler ya da tüketilen besinlerin yol açtığı ağız kokusundan farklı bir kokuya sahip olan bu belirtinin uzun süre devam etmesi bir hastalık işareti olabilir. Bu nedenle de bu durumu ihmal etmemeniz önem taşır.

5. Boyun lenf bezi şişkinliği

boyun lenf bezi

Kanserin yayılımına bağlı bir şekilde boyun lenf bezleri ve boyundaki kitle ağrı olmaksızın şişerek büyür. Boğaza bir şey takılması hissi, kulağa vurabilen ağrılar ve yutkunma esnasında çekilen zorluklar dil kanserini işaret eder.

6. Kilo kaybı

kilo kaybı

Kilo almak için uğraşan ve buna göre bir beslenme diyeti belirleyen kişilerin tüm çabalarına rağmen kilo vermesi kanser belirtisi olabilir. Bununla birlikte herhangi bir diyet uygulamamasına rağmen sebepsiz yere kilo veren kişiler de kanser olabilir.

7. Protezin ağza büyük gelmesi

protez

Ağız içinin ölçüsüne göre yapılmasına rağmen zaman içinde ağza sığmamaya başlayan protezler, yerine oturmamasına rağmen kullanılmaya devam edildiği için anormal şişliklere yol açar. Bu durum kanserin bir öncül belirtisi olarak karşımıza çıkar.

8. Ağrı

çene ağrıı

Kanserin ilerleyen dönemlerinde kulak ve çene yolunda meydana gelen ağrılar kanser belirtisi olabilir. Çenenin şişmesi, kulak ve çene ağrıları ve alt ile üst dişlerin doğru bir şekilde yerine oturmaması gibi durumlarda kanser ileri bir safhaya ulaşmış olabilir.

Dil Kanseri Tanısı Nasıl Konulur?

KBB uzmanı tarafından tanısı yapılan dil kanserinde dilin üstünde yer alan yaralardan ya da kitleden bir parça alınarak biyopsi yapılır. Genel ya da lokal anestezi ile yapılan bu işlem kısa sürer. Manyetik rezonans görüntüleme tekniği sayesinde tümörün yaygınlığı ve büyüklüğü tespit edilir. Bununla birlikte bir başka yöntem ise bilgisayarlı tomografi olur. Kan testleri kullanılarak tanı konulması ise mümkün olmaz. Kanser tanısı sırasında kanser evreleme yöntemleri kullanılır. Böylelikle hastalığın evresi tespit edilecek ve buna göre bir tedavi belirlenecektir. Hastalığın evrelendirilmesi sırasında tümörün ne kadar büyük olduğuna ve hastalığın boyun lenf düğümleri ya da uzakta olan diğer organlara sıçrayıp sıçramadığına bakılır. Kanser dört farklı evreden oluşur ve bu evrelerin en ileri safhası evre 4’tür.

Dil Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?

Her kanser çeşidinde olduğu gibi bu hastalıkta da erken teşhis önem arz eder. Bu nedenle de hastalığın belirtilerine dikkat edilmesi gerekir. Kanserli bölgenin ne kadar büyük olduğu ve ağız içine ya da diğer bölgelere ne kadar yayıldığı tedavi için birer kriterdir. Kansere ne zaman müdahale edileceği de kanserin karakteristik özelliğine göre değişkenlik gösterebilir.

1. Cerrahi müdahale

cerrahi müdahale

Hastalığın erken teşhis edilmesi halinde kolay bir şekilde kanserli bölge alınır. Her ne kadar henüz küçük boyutlardayken alınması dil kanserine bir daha yakalanma riskini azaltsa da hastalığa tekrar yakalanma riski her zaman bulunur.

2. Radyasyon tedavisi

radyoterapi

Cerrahi müdahalelerin yetersiz kaldığı ya da tehlikeli görüldüğü durumlarda radyoterapi adı verilen ışın tedavisi tercih edilebilir. Bu yöntem ile birlikte kanserli bölge küçültülecek ve bu bölge cerrahi müdahale için hazır bir hale getirilecektir.

3. Kemoterapi

kemoterapi

Bilindiği üzere birçok kanserin tedavisinde kullanılan kemoterapi yöntemi, çeşitli kimyasal ve ilaçların kanserli hücrelere verilerek öldürülmeye çalışılması şeklindedir. Kemoterapi sayesinde kanser hücreleri daha fazla çoğalmaz ve büyüyemez. Modern tedavi yöntemlerinde klasik yöntemlere ilave olarak eklenmiş yeni ilaçlar sayesinde tümöre karşı daha etkili bir çözüm üretilmiş olur. Bu sebeple de birden fazla ilaç kullanılır.

4. Glossektomi

dil

Önemli vakaların söz konusu olması halinde glossektomi yöntemi tercih edilir. Bu yöntem dilin büyük bir bölümünün ya da tamamının yerinden alınması şeklinde yapılır. Kanserin çene ya da diğer bölgelere yayılması halinde mandibulektomi ya da maksilektomi isimli yöntemler kullanılarak çene kemiklerinden de parça alınabilir.

5. Boyun diseksiyonu

boyun Diseksiyonu

Kanserli hücrelerin lenf bezlerine sıçraması durumunda kullanılır. Boyun diseksiyonu adı verilen yöntem sayesinde lenf bezleri alınarak tümörün daha fazla yayılmasının önüne geçilmiş olur. Boyun diseksiyonu ile birlikte şüpheli görülen lenf nodları ve tümör çıkartılmış olur. Baş, boyun kanserleri söz konusu olduğu zaman bu yöntem tercih edilir.

6. Estetik ameliyatı

estetik

Yapılan ameliyatların sonrasında ya da ihtiyaç duyulması halinde ağız ve dil işlevlerinin tam bir şekilde yerine getirilebilmesi açısından estetik operasyonlar yapılabilir. Bununla birlikte ameliyat sonrasında ağız yapınızda meydana gelen değişiklikleri gidermek istiyorsanız estetik için başvurabilirsiniz.

Dil Kanseri Ölüm Oranı

İstatistikler dil kanserine yakalanan kişilerin 5 yıl boyunca hayatta kalma olasılıklarının %60 olduğunu gösteriyor. Hastalığın erken teşhis edilmesi durumunda ise bu oranın yükselmesi mümkün. Bu tür hesaplama işlemleri yapılırken daha önce aynı hastalığa yakalanmış olan kişilerin yaşam sürelerine ve bu kişilerden kaçının hayatta kaldığı gibi bilgilere bakılır. Buna göre hastalığın akıbeti ile ilgili matematiksel bir çıkarım yapılabilir.

Dil kanseri tiplerine göre hayatta kalma olasılığınız hesaplanabilir. Bu hesaplamalar üç tipe göre ayrılır. Bunlar;

Yerel dil kanseri: Hastalığın ilk evrede olması halinde henüz başka bir yere sıçramamış olması nedeniyle yerel şeklinde adlandırılır. Ölüm olasılığı oldukça düşük olan bu evrede hastalığın teşhis edilmesi halinde beş yıl boyunca yaşama olasılığınız %78 olarak belirlenmiş bulunuyor.

Bölgesel dil kanseri: Hastalığın ikinci evresine gelindiği zaman tümörlerin belirli oranlarda yayıldığı görülür. Bu durumda kanserli hücreler etraftaki dokulara sıçramaya başladığı için ölme olasılığı da artmış olur. Bu nedenle bölgesel bir hastalığa sahipseniz beş yıl boyunca yaşama olasılığınız %63’e düşer.

İlerlemiş dil kanseri: Hastalığın son evresi olan metastatik evreye gelmiş olmanız halinde tümör hücreleri uzakta yer alan organlara dahi sıçramış olur. Bu da bu kanser tipinin en ölümcül aşaması demektir. Hastalığın bu evrede teşhis edilmesi durumunda beş yıl boyunca hayatta kalma olasılığınız %36’ya geriler.

SİZ DE YORUM YAPIN!

Henüz yorum yapılmamış!