Rahimde Kist : Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Rahim kistleri, çeşitli yaş aralıklarında oluşabilir ve hemen hemen her kadının hayatının bir döneminde karşısına çıkar. Oluşum nedenleri henüz tam olarak bilinmese de hormonal dengesizlikler ve genetik faktörlerin rahim kistinin oluşumunda rolü büyüktür. Zararlarından korunabilmek için en doğru adım düzenli kontrollerin sağlanmasıdır.

Rahimde Kist Nedir?

Rahim kistleri, kanserojen olmayan rahim içi, dışı ve duvarında gelişen anormal hücre bölünmeleriyle oluşan, kanser niteliği taşımayan iyi huylu tümörlerdir. Rahimde bulunan hücrelerin çeşitli şekillerle anormal gelişme ve büyüme göstermesiyle birlikte kistler oluşur. Özellikle 30 ve 40’lı yaşlar itibarıyla yaygın olarak görülür. Genellikle zararsız bir hastalıktır. Rahim kistlerinin, bazı durumlarda hissedilmediği ve hayat boyu fark edilmediği olur.

Kist Çeşitleri Nelerdir?

Birçok kadının sıklıkla karşılaştığı hücrelerin anormal bir şekilde çoğalmaları ile oluşan kistler birbirinden farklı özellikler göstermeleri durumunda farklı şekilde kategorilendirilirler.

  • Basit kistler: Genellikle yumurta kisti olarak adlandırılan bu kistlerin içleri berrak bir su ile doludur. Boyları 5 cm ve üzerinde olduğundan ilaç tedavisine cevap vermeyebilir ve operasyon ile alınmaları gerekebilir. Operasyonla alınma sebepleri yumurtalığa baskı yaparak zarar vermesi ve patlama ihtimalidir.
  • Çikolata kisti (endometriosis kisti): Rahim döşeme dokusunun yumurtalık içerisinde büyümesi ile oluşur. Her ay kanayan doku kistin büyümesine neden olur. Bu kist özellikle cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olur. Kiste çikolata kisti denilmesinin nedeni ise kistin içerisinin koyu kırmızı, kahverengi kan ile dolu olmasıdır.
  • Fonksiyonel kist: Yumurtlama sürecinde değişen doku nedeni ile oluşan bu kistler genel olarak şikayet oluşturmaz veya çok az şikayete sebep olurlar. Bu kistler birkaç ay içerisinde kendiliğinden kaybolurlar.
  • Kistadenom kisti: Yumurtalıkların dış yüzeyinde oluşan kistlerdir. Bu kistlerin büyük bir çoğunluğu iyi huylu olsa da zaman zaman rahatsızlık verebilir. Büyümesi ile birlikte karın organları tahriş olabilir ve büyük bir ağrıya sebebiyet verir. Ayrıca bu kistin büyümesi organları tahriş ettiğinden daha büyük problemlere neden olur. Bu sebeple kesinlikle ihmal edilmemelidir.
  • Dermoid kist: Deri, kıl, yağ gibi dokulardan oluşan kist türüdür. Genellikle küçük olan bu kistler çok fazla şikayete neden olmasalar da bazı durumlarda büyüyerek şikayet sebebi olarak da görülürler.
  • Fibromlar: İçi dolu ve sert olan kitlelerdir. Kanser kitlelerine benzerliklerinden dolayı cerrahi müdahaleyi gerektirirler.
  • Çoğul kistler: Düzenli bir şekilde yumurtlayan kadınlarda görülebilen bu kistler kıllanma, düzensiz adet kanamaları ve kısırlığa neden olabilir.

Rahimde Kist Nedenleri Nelerdir?

Rahimde kistin neden oluştuğu doktorlar tarafından henüz keşfedilememiş olsa da oluşumuna neden olan bazı faktörler şu şekilde sıralanabilir.

1. Hormonal artış

hormon

Rahim duvarlarının kalınlığını ayarladığı bilinen östrojen ve progestoron hormanlarının özellikle doğum döneminde bulunan kadınlarda yüksek düzeye ulaşması kist oluşumuna neden olabilir. Bu hormonlardaki artış kadınların menopoz dönemine kadar devam ettiğinden oluşan kistin büyümesi de bu döneme kadar devamlılık gösterebilir. Menopoz sonrası dönemde ise östrojen ve progestoron hormonlarının üretim düzeyindeki azalma ile birlikte rahimde oluşan kist küçülmeye başlayacaktır.

2. Genetik faktörler

gen

Bireyler birçok özelliğini ailelerinden kalıtsal yollar ile alır. Bireyin annesi veya kız kardeşinde rahim kisti görülüyorsa kendisinde de bu kistin görülme olasılığı oldukça yüksektir.

3. Etnik köken

maskesini çıkaran siyahi

Bu kistin görülmesinde etnik köken en önemli etkenlerden birisidir. Etnik kökeni Afro-Amerikan olan kadınların saf beyaz ırk kadınlara oranla 3 kat daha fazla rahimlerinde kiste rastlandığı biliniyor. Ayrıca Afro-Amerikan kadınlar bu kistin etkilerini çok daha ağır ve hissedilir yaşarlar.

4. Erken yaşta regl

regl sancısı çeken kadın

Genellikle 10 yaş ve öncesinde regl olmaya başlayan bireylerin rahimlerinde ilerleyen yaşlar kist görülme olasılığı oldukça yüksektir. Bu durumun sebebi tam olarak bilinmese de erken yaşta gerçekleşen menstrual döngünün bireylerin ilerleyen yaşlarında çeşitli hastalıkların oluşma riskini artırdığı bilinir.

Yukarıda belirtilen sebepler dışında aşırı kilo alımı, çeşitli hastalıkların geçirilmesi için kullanılan ilaçlar, takviye olarak alınan insülin, hiç doğum yapmamak gibi nedenler ile de rahimde kist oluşabilir.

Rahimde Kist Patlaması

Rahim içerisinde oluşan kistin çeşitli sebepler ile fazla büyümesi ve kistin yırtılması ile birlikte kist içerisindeki sıvı açığa çıkar. Bunun sonucunda oldukça tehlikeli durumlar oluşabilir. Büyük kistlerin patlaması ile birlikte karın içinde yoğun kanama sonucunda ağrı, göz kararması, bayılma gözlemlenebilir. Bu durum bireyin hayatını tehdit edebilecek boyutlara ulaşabilir. Bu durumları kontrol altına alabilmek için acil ameliyat gerekebilir. Kist patlaması durumunda halsizlik, mide bulantısı, baş dönmesi gibi durumlar oluşacağından kist aşağıdaki belirtiler gözlemlendiğinde mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Rahimde patlayan kistler her zaman büyük problemlere neden olmayabilir. Eğer rahim kisti küçük bir boyutta ise patlayan kistin etkisini hissedilmez ve normal yaşama devam edilir. Küçük kistlerin patlaması sonucu oluşan belirtiler geçici olur.

Rahimde Kist Belirtileri Nelerdir?

Rahim kistleri genellikle kadınlar tarafından farkına varılmayan bir hastalık olabilir. Bunun nedeni bu kistin belirtilerinin bazı kişilerde görülmemesi ya da oldukça hafif görülmesidir. Çok sık rastlanılmayan rahim kistlerinin belirtileri aşağıdaki şekilde sıralanabilir.

1. Normalden uzun ve fazla kanamalar

Rahim bölgesinde oluşan tümör normal şartlarda en fazla 7 gün sürebilecek regl kanamasının daha uzun süre sürmesine neden olur. Regl dönemi sürekli olarak 7 günden uzun sürüyorsa bu durum vücutta yaşanan bir olumsuzluğa işarettir. Nedeni kist olabilir. Aynı zamanda normal regl döngüsü içerisinde aşırı kanama gözleniyorsa rahimde kist varlığından şüphelenilebilir. Zaman kaybetmeden doktora gitmek en doğru adım olacaktır.

2. Regl öncesi ve sonrası lekelenme

ped

Adet döneminden önce ve sonra oluşan lekelenmeler büyük bir hastalığın ya da kistin habercisi olabilir. Bundan ötürü regl öncesi ve sonrası lekelenmeler hafife alınmamalı, mutlaka doktor kontrolünde takibi yapılmalıdır.

3. İdrar problemleri

sıkışmış kadın

Rahim bölgesinde oluşan kist sürekli olarak idrar yapma isteği duyulmasını sağlar. Aynı zamanda idrar yapımı aşamasında baskı hissedilir ve idrar yapmak zorlaşır.

Yukarıda belirtilenler dışında rahminde kist oluşan bireyin iki regl dönemi arasında kanama, şişkinlik hissi, kasık veya göbek bölgesinde şişmanlama, kabızlık, cinsel ilişki esnasında ağrı yaşanması, gebelik esnasında düşük gibi belirtiler de kadınlarda gözlemlenen diğer rahim kisti belirtilerindendir.

Rahim Kistinde Tanı Nasıl Konur?

Rahim kistleri genellikle zararsız ve çok fazla rahatsızlık vermeyen anormallikler olarak bilinse de vücutta çeşitli komplikasyonlara neden olabilir. Bu rahatsızlıkların önüne geçebilmek için ise mutlaka doktor kontrolünde tedavi gerçekleştirilmelidir. Tedavinin gerçekleştirilmesi ve hangi tedavi yönteminin uygulanabileceğinin belirlenebilmesi için mutlaka bu hastalığın tanısı koyulmalı ve derecesi teşhis edilmelidir.

Rahimde kistin tanısının koyulabilmesi için öncelikli olarak belirtileri fark eden bireyin doktora başvurması gerekir. Hissedilen belirtiler doğrultusunda doktor hastayı fiziksel olarak muayene eder. Eğer kist orta ya da büyük boyutta ise fiziksel muayene sırasında doktor tarafından fark edilebilir. Ancak bazı kistler doktorun gerçekleştirdiği bu fiziksel muayene ile fark edilemez. Bu kistlerin tanısının koyulabilmesi için çeşitli görüntüleme yöntemleri mevcuttur. Bu görüntüleme yöntemlerini aşağıda bulunan şekilde sıralayabiliriz.

  • Ultrason: Yüksek frekanslı ses dalgalarının yardımı ile bireyin vajina dokusu incelenerek kist teşhis edilebilir.
  • Manyetik rezonans görüntülü taraması (MR): Güçlü mıknatıslar yardımı ile bilgisayar ekranına rahim içi görüntülerin düşmesi sağlanır. Böylece rahimde kist teşhis edilebilir.
  • Rahim biyopsisi: Rahimde bulunan kistin kötü huylu bir tümör olduğundan şüpheleniliyorsa bu durumu teşhis edebilmek için rahim biyopsisi yapılır. Bu kistin kanser olabilme ihtimali çok fazla görülen bir durum değildir.
  • Histerosalpingografi: Bir çeşit boyanın rahim içerisine enjekte edilmesi ile rahim içerisi ve çevresi X-Ray cihazlarında daha net görüntülenir. Böylece kist teşhis edilebilir.
  • Sonohisterogram: Normal ultrason cihazı ile görüntülenemeyen ayrıntıların bir su çözeltisinin vajinadan rahim içerisine gönderilmesiyle uygulanan işlemdir. Bu işlem oldukça ayrıntılı bir görüntü alınabilmesini sağlar.
  • Histeroskopi: Rahmin içerisinin ışıklı bir tüp aracılığı ile video görüntülemesi yapılmasıdır. Bu yöntem yalnızca rahim içinin izlenebilmesine izin verirken rahim duvarları ve dışı görüntülenemez.

Rahimde Kist Hamile Kalmayı Engeller Mi?

Bu kistler genel olarak hamile kalmayı engellemez ancak kistin oluştuğu dönemde hamile kalmanın zorlaştığı gözlenebilir. Ayrıca kistin tedavi aşamasında kullanılan ilaçlar ya da çeşitli tedavi yöntemleri hamileliği olumsuz olarak etkileyebileceğinden hamile kalmak bu dönem içerisinde önerilmez. Hamile kalmayı engelleyen kist türü ise çikolata kisti olarak bilinen kist türüdür.

Oluştuğu bölgenin çevre dokularında yapışıklık oluşmasına neden olan çikolata kistleri doğal yollardan hamile kalmaya engel olur. Tedavi sürecinin ardından da eğer 6 ay içerisinde hamile kalınamıyorsa bireyin doğal yollarla hamile kalması mümkün değildir. Ancak bu kistin tedavisini görmüş bireyler tüp bebek yöntemine başvurarak hamile kalabilirler.

Çikolata Kisti İle Alakalı Daha Detaylı Bilgiler İçin: Çikolata Kisti Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Rahimde Kist Tedavisi Nasıl Yapılır?

Vücutta oluşan bütün anormal durumların o an rahatsız etsin ya da etmesin mutlaka tedavi ettirilerek vücudun normal sağlığına kavuşması sağlanmalıdır. Aksi halde vücutta oluşan bozukluklar bireyin hayatını o an olmasa bile sonrasında büyük ölçüde olumsuz olarak etkiler ve yaşam kalitesini düşürür.

1. Cerrahi müdahale

cerrah makası

Hastanın rahminde oluşan kistin boyutu değerlendirilerek iki farklı ameliyat yöntemi uygulanabilir.

  • Miyomektomi: Bu ameliyat çeşidinde bireyin sadece kisti çıkarılır. Rahimden sadece kist çıkarıldığı için doğurganlık devam eder.
  • Histeretomi: Nadir de olsa çok büyük olan kistler için bu ameliyat yönteminin uygulanması gerekebilir. Bu operasyonla bireyin tüm rahmi alındığından kişi doğurganlık özelliğini kaybeder. Ayrıca bazı sarkan kistlerde kiste vajina kanalından ulaşıp müdahale edebilmek mümkündür.

2. Rahim atardamar embolizasyonu

atardamar görüntüsü

Rahim kistini besleyen damar bulunarak bu damarların tıkanması sağlanır. Bu damarın tıkanması ile birlikte kist beslenemediğinden küçülür. Küçülen kist zamanla kendiliğinden yok olur.

3. Yüksek enerjili ultrason dalgaları

Kist dokularını yok edebilmek için yüksek enerjili ultrason dalgaları kullanılır. Bu yöntem kistin yakılmasını sağlar. Uygulamaya aynı zamanda eritme de denilir.

4. Hormon tedavisi

karnına iğne yapan hasta kadın

Özellikle hormonların düzensiz olarak salgılanmaya başladığı zamanlarda hormon takviyesi birçok hastalığın tedavisi için kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntem birçok hastalığın tedavisinde oldukça olumlu sonuç verirken rahim kistlerinin küçülmesine de büyük ölçüde yardımcı olur. Hormon tedavisinin diğer yöntemlere göre avantajlı yönleri şu şekildedir;

  • Hormon tedavisi uygulanan bireyde kisti ortadan kaldırmak için cerrahi müdahaleye gerek kalmayabilir.
  • Hormon takviyesi almış bireyde cerrahi müdahale esnasında çok daha az kan kaybedilir. Çünkü hormon kistin üzerinde bulunan kan damarlarının etkisini azaltır.
  • Cerrahi müdahale esnasında bireye daha az uyuşturucu madde uygulanır.
  • Ameliyat süreci hormon tedavisi uygulanmayan bireye göre daha kısa olabilir.

5. İlaç tedavisi

kaşık ve ilaçlar

İlaçlar rahim kistlerinin yok olmasını sağlayamasalar da hissedilmeyecek kadar küçülmesine yardımcı olabilirler. Ayrıca ilaçlar ile kistin ortaya çıkardığı rahatsızlıkların önüne geçilebilir. Rahim kistinden korunmanın yollarına dair kesin bir çözüm henüz ortaya koyulamamıştır. Rahim kisti genel olarak büyük rahatsızlıklar oluşturmasa da sonradan kansere dönüşme ihtimali veya kist patlaması gibi durumlara sebep olabileceği kesinlikle unutulmamalıdır. Bu durumlar can kaybına neden olabileceğinden asla ihmal edilmeyerek doktora başvurulmalıdır.

Rahimde Kist Zararları Nelerdir?

Genellikle zararsız olarak birçok kişide görülen rahim kistleri zaman zaman çeşitli komplikasyonlar oluşturabilir.. Bu komplikasyonları aşağıda bulunan şekilde sıralayabiliriz.

  • Nadir olarak kistin embriyo gelişimini olumsuz olarak etkilediği bilinir. Bu durum gebeliklerde düşük oluşmasına ya da bebeklerin engelli olarak dünyaya gelmesine sebep olabilir.
  • Plesentada çeşitli sorunlar yaşanabilir.
  • Gebelik sırasında bebek anne karnında durması gereken pozisyonda durmayarak, ölümcül pozisyonda durabilir. Bu durum ölü bebek doğumlarına ya da gebelik sırasında bebek ölümlerine neden olur.
  • Hamilelik sırasında var olan kistler bebeklerin prematüre olarak doğmasına sebebiyet verebilir.
  • Hamileliğin 3. ayında anne de büyük ağrı problemlerinin yaşandığı gözlenebilir.
  • Kistin rahim içerisinde büyümesine bağlı olarak fallop tüplerinin yerinin değişmesi, rahmin şeklinin değişmesine bağlı olarak kısırlık yaşanması görülebilir.
  • Kist nedeniyle sürekli bel ağrıları ve karnın alt bölgesinde basınçlı ağrılar gözlenir.
  • Kist rahim lif dokularında bozulma yapar. Ayrıca kist enfeksiyon oluşumuna neden olduğu gibi bağışıklık sistemini düşürerek dışarıdan vücuda daha kolay enfeksiyon alımına da sebep olur.
  • Kistin oluşturduğu basınç nedeni ile idrar yolu ve bağırsaklar tıkanabilir. Bu durum yaşam kalitesini büyük ölçüde düşürecek sancılara neden olur. Ayrıca bu tıkanmalar bağırsak ve idrar yolu enfeksiyonlarına da sebebiyet verir.
  • Kist sonucunda oluşan aşırı kanama bireylerde anemi yani kansızlığa neden olur. Kansızlık başka hastalıkların ortaya çıkmasına da sebep olur. Aşırı kanama sonucunda bireylerde demir eksikliği de gözlemlenebilir.

SİZ DE YORUM YAPIN!

Henüz yorum yapılmamış!